Tôi dành trọn thanh xuân rong ruổi khắp núi rừng, cao nguyên, vùng trà Việt Nam. Ghé qua, thăm thú hàng trăm nhà máy, xưởng trà, hộ gia đình sản xuất. Tôi cũng ấp ủ có một nhà xưởng nho nhỏ, trên sườn núi cao cao, cùng bà con đồng bào hái trà, làm nên những loại trà đặc biệt của Việt Nam mình. Sau 15 năm, không hề sớm, cũng vừa đủ, tôi bắt đầu từng bước mở xưởng trà Hatvala.
Trên những cung đường đi qua trước đây, từ chỗ mỗi tỉnh chỉ có 1-2 nhà máy quy mô vừa, đa phần là xưởng hộ sản xuất nhỏ lẻ rải rác. Đến nay, ngày một nhiều hơn các các xưởng sản xuất mini mọc lên, nhà kính phơi nắng khắp các bản làng, có vài xã tập trung tới 7-10 xưởng, chưa tính các gia đình túc tắc lao động hăng say.
Xuyên suốt công việc, khát khao lớn nhất của tôi là khám phá những chân trời vùng trà khác biệt ở độ cao, thổ nhưỡng mà ở đó tôi gặp những con người trung thực, cởi mở, sẵn sàng chia sẻ, xây dựng bộ sưu tập trà chất lượng cao, rất riêng, sắc nét đại diện các mảng màu khác nhau, tạo nên bức tranh tổng hòa trà Việt Nam trên bản đồ trà thế giới. Tôi có thể lơ đễnh nhiều thứ, nhưng chưa từng biết mệt, ngại ngần các chuyến đi về miền Bắc Việt mỗi vụ mùa sản xuất. Có rất nhiều thứ để học hỏi, trao đổi trực tiếp theo một cách tự nhiên, không vội vã, gượng ép.
Trong 1-2 năm gần đây, tôi nghĩ mình dần nắm vững quy trình sản xuất ở cấp độ chi tiết và hệ thống hơn. Cùng lúc kiểm soát chất lượng và tính ổn định với 14-15 nhà cung cấp trà khác nhau trên sự biến động liên tục từ chủ quan tới khách quan muôn hình muôn vẻ. Từ đó tôi mới tự tin có thể vận hành một nhà xưởng quy mô nhỏ, chủ động quản lý thu hái nguồn nguyên liêu khỏe mạnh. Lang bang mãi, chúng tôi cũng chốt được vùng nguyên liệu và người làm trà bản địa hiện tại chính là nhân sự cốt cán lèo lái con thuyền này. Nói vậy chứ trải nghiệm làm việc với người H’mong không sành tiếng Kinh, suy nghĩ mây bay nó cũng khó tả lắm!
Gặp nhau bàn giao, trịnh trọng rồi sau gọi điện lại:
Ngọc: Đi tìm chỗ làm chè đi, nhanh lên
Chú: Ừ biết rồi, bận lắm!
Một hai tháng sau:
Ngọc: thế đã tìm được chỗ nào chưa?
Chú: ui, khó lắm, người ta không bán đâu
Ngọc: hỏi chưa?
Chú: hỏi rồi
Ngọc: hỏi kĩ chưa?
Chú: người ta bảo không bán rồi
Ngọc: bao nhiêu mà bảo không bán?
Chú: không biết đâu
Thế rồi cứ phải lên trực tiếp, chỉ đúng chỗ từng vị trí phù hợp, đi hỏi mãi không xong, bà con ở đây thoắt ẩn thoắt hiện, đi đâu cũng lác đác gặp người, lúc đi tìm người toàn đi vắng xa xôi. Cả năm mòng mòng như vậy cho tới đầu tháng 3/2026, sáng sớm 6h đã nhận được cuộc gọi báo:
Chú: Ngọc ơi, tìm được chỗ làm chè rồi
Ngọc: chỗ nào?
Chú: không biết nói đâu, gần gần cái nhà chị ấy
Ngọc: là sao?
Chú: Ngọc lên đây xem đi
Ngọc: thế to không? Đường lên núi hay trong bản?
Chú: to, có nắng, không xa cây chè đâu
Một tuần sau, tôi có mặt trên rừng. Mảnh đất là nơi vừa ra khỏi rìa bản làng người H’mong, lưng dựa núi, trước mặt là cả khoảng trời rộng lớn, chếch về trái xa xa là bìa rừng chim hót líu lo, bên dưới là thung lũng sâu thăm thẳm, giăng phủ màn sương mờ ảo tiết trời tháng ba. May thay giữa trưa mặt trời lên cao tan lớp mây mù, mọi thứ quang đãng hơn, tôi yêu ngay vị trí này! Đẹp, trong lành, đón nắng, an toàn. Rồi mấy người chúng tôi dẫn nhau lên mảnh đất bàn qua bàn lại, vừa đi vừa phát cỏ quang đường. Sau khi nêu lên nguyện vọng khoảng cách mong muốn, tôi hỏi chú biết tính toán như thế nào không. Ông chú mới thật là vi diệu! Chú một tay cầm dây, thoăn thoắt trèo lên cây cao vút ở đầu đường, leo tầm 10m chú ôm cái cây đứng nguyên đó, dóng ngang thành đường thẳng nối qua ông chú kia đứng trên đỉnh để tính chiều rộng thực tế từ chân tới đỉnh núi. Tôi chỉ biết đứng đó cười nể mấy ông chú này thật.
Hai tuần sau nữa, tôi quay lại hoàn thành nốt thủ tục, làm những gì như đã hứa. Có lúc khúc mắc không hiểu nhau, tôi thường im lặng một chút và hỏi ý kiến từ chú làm trà. Vốn tiếng H’mong và sự nhiệt tình, trung thực của chú đã giúp tôi rất rất nhiều. Mọi thứ diễn ra suôn sẻ trong sự hân hoan vui vẻ của tất cả mọi người. Tôi chào ra về và hẹn sẽ quay trở lại mùa hè này để triển khai việc thi công, xây dựng xưởng trà.
Tea With Ngoc 